Advertentie

Gedragsproblemen

Ziektebeeld

Onder gedragsproblemen verstaan we onder andere: kinderen met impulsief ontremd gedrag, kinderen met sterke agressie naar ouderen of leeftijdgenoten, kinderen met overmatig angstig teruggetrokken gedrag, of kinderen bij wie de opvoeding sowieso erg problematisch verloopt. Gedragsproblemen op wat oudere leeftijd kunnen ook passen in het kader van antisociaal gedrag, of kenmerken vertonen van een slecht ontwikkeld geweten.

Kinderen met gedragsproblemen bezorgen zichzelf en hun ouders veel problemen. Vaak blijken zich gedragsproblemen bij kinderen al vroeg te openbaren.

Er kunnen voor gedragsproblemen diverse oorzaken zijn, die hieronder worden opgenoemd.

Het is opvallend dat de oorzaak voor een gedragsprobleem bij een kind, dit in tegenstelling tot de situatie bij ouderen, in de loop van de tijd verschillend kan worden beoordeeld. Misschien denkt men eerst dat er een vorm van ADHD bestaat, vanwege het stuiterende impulsieve gedrag. Later kan dan toch blijken dat er meer kanten aanzitten die in de richting wijzen van een contactstoornis.

Tegenwoordig komt er ook steeds meer aandacht voor de kinderen waarbij de hechting met hun verzorger op een verkeerde manier tot stand is gekomen. Deze zogenoemde hechtingsproblematiek, vertoont ook een wisselend beeld waarbij kinderen deels ontremd, agressief of teruggetrokken kunnen zijn.

Oorzaken

Als tijdens de opvoeding aan een kind veel ruimte wordt gelaten en weinig grenzen worden gesteld, is het niet te verwonderen dat het op deze wijze moeite heeft om te leren wat wel en niet mag of kan. Het later terugdraaien van eerder gegeven vrijheden gaat erg moeilijk. Kinderen die over grenzen heen gaan hebben in hun eerste jaren niet geleerd daar rekening mee te houden.

Wanneer kinderen erg strak worden gehouden en er weinig bewegingsruimte is, zullen zij zich eerder angstig gedragen en gewetensnood krijgen als ze iets over de gestelde normen komen.

De opvoeding speelt aldus een rol in de wijze waarop gedrag kan worden beïnvloed. Het temperament van het kind bepaalt dan weer hoe het daarmee omgaat.

Agressief gedrag onder kinderen heeft soms te maken met een antisociale gedragsstoornis. Op oudere leeftijd is te zien dat ze moeite hebben om afspraken na te komen, veel verbale agressie vertonen en veel anderen de schuld geven. In het algemeen lijkt de gewetensfunctie onvoldoende te zijn ontwikkeld, waardoor er geen verantwoordelijkheid wordt genomen voor het eigen doen en laten.

Bij jonge kinderen kan het ook komen door een contactstoornis. Deze kinderen hebben moeite om te gaan met de wederkerigheid, de wisselwerking, in het contact en de relaties met andere kinderen. Zij handelen met hun agressie uit onvermogen om op adequate manier te laten zien wat ze willen.

Impulsief en agressief gedrag kan passen bij een vorm van ADHD van het hyperactieve type. Deze kinderen vallen in huis of op de peuterspeelzaal op omdat ze geen moment stil kunnen blijven zitten, stuiterend dor het lokaal gaan en de aangeboden informatie niet oppikken.

Angstige teruggetrokken kinderen kunnen dit hebben op basis van een angststoornis, waarbij er ook sociale angst is om zich bij vreemden te uiten. Echter in dergelijke situaties moet men ook denken aan vormen van kindermishandeling waarbij het kind bang is zich nog tegen vreemden te uiten.

Onderzoeken

Gedragsstoornissen bij kinderen worden over het algemeen onderzocht door een kinderpsycholoog of orthopedagoog.

Er worden gesprekken gevoerd met ouders en er wordt gekeken naar hoe het kind zich op de peuterspeelzaal, crèche of school gedraagt.

Niet altijd is het duidelijk waardoor het gedrag bij het kind wordt veroorzaakt. In dergelijke situaties kan het nodig zijn om het kind enige tijd te observeren en te onderzoeken op een MKD alwaar in teamverband naar het kind kan worden gekeken. Door de inbreng van verschillende vakken, ontstaat er sneller een volledig beeld van het kind.

Behandeling

De behandeling van eenvoudige gedragsproblemen kan worden gedaan door aan ouders opvoedkundige adviezen te geven door medewerkers van het Bureau Jeugdzorg.

Lijken er hierbij meer onderzoeken nodig te zijn dan kan Bureau Jeugdzorg deze inzetten door er andere hulpverlening bij te gaan inschakelen.

Op een MKD vindt zowel onderzoek als behandeling plaats. Vaak lopen deze twee dingen door elkaar heen en krijgt het kind met een gedragsprobleem al spelenderwijs het gewenste gedrag voorgehouden.

Kinderen waarbij er ingewikkelder gedragsproblemen zijn worden meestal doorverwezen naar een kinderpsychiter.

Veelgestelde vragen

Kan er op school iets worden gedaan aan moeilijkgedrag?

Antwoord: Scholen hebben maar beperkte middelen om iets te doen aan een echt gedragsprobleem van een kind. Over het algemeen leent een grote klas zich slecht om hieraan iets te doen. Dat is ook de reden dat kinderen met een gedragsprobleem dat samenvalt met een leerprobleem sneller naar het speciaal basisonderwijs zullen gaan.

Meer weten

Kinderen met een vestandelijke beperking hebben sneller gedragsproblemen, of kinderpsychiatrische problemen. Vaak worden deze niet zodanig herkend. Behalve dat deze kinderen zich anders uiten is ook de wijze waarin zij een gedragsprobleem hebben anders dan bij kinderen met een normale intelligentie.