Advertentie

Eetproblemen

eetproblemen

Ziektebeeld

Bij jonge kinderen zijn eetproblemen een vaak voorkomende reden om de huisarts of kinderarts te bezoeken.

Was er bij uw kind als zuigeling nog sprake van dat hij makkelijk aan de borst dronk en gingen de eerste hapjes ook goed, bij peuters en kleuters kan het eten ineens veel meer problemen geven. Het is begrijpelijk dat ouders die hun kind zo slecht zien eten en er alles aan doen om dat te verbeteren, hier weleens wanhopig van worden.

Oorzaken

Er zijn een aantal omstandigheden waarom peuters slechte eters kunnen zijn.

Minder behoefte aan voeding:

Naarmate een baby zich in het eerste jaar verder ontwikkelt neemt de behoefte aan voeding af. Dat is ook wel te begrijpen want voor de groei zijn er minder calorieën nodig. In het eerste jaar verdrievoudigt een baby zijn gewicht, van ruim drie kilo naar ruim tien kilo. Met andere woorden in één jaar een toename met 7 kilo. Tussen de eerste en de tweede verjaardag komt er echter maar 2 kilo bij.

Meer zelfstandigheid:

Peuters maken een psychologische ontwikkeling door waarbij ze merken dat ze een eigen individu zijn. Zij willen graag de dingen zelf doen. Ook zijn ze snel koppig en opstandig als ze wat moeten doen waarin ze geen zin hebben. Juist bij het eten kan zich dan een machtsstrijd gaan voordoen tussen ouders, die het idee hebben dat hun kind niet genoeg eet en hun kind die dat niet zo vindt. Hierdoor kan er ook makkelijk een gespannen stemming ontstaan.

Spanning aan tafel:

Bij veel gezinnen met een slecht etende peuter is het eten steeds weer een reden tot spanning over en weer. Er is in de loop van de tijd bij zowel ouders als kind een patstelling ontstaan waarin de ouders telkens blijven dwingen en anderzijds het kind van zijn zelfstandigheid gebruik maakt om het eten te weigeren. Helemaal fout gaat het als ouders met geweld hun kind gaan dwingen om te gaan eten. In zo’n geval wordt het gaan eten helemaal door de peuter geassocieerd met spanning en onveiligheid aan tafel.

Losse opvoedingsstijl:

Wanneer er een losse opvoedingsstijl is en uw kind al op heel jonge leeftijd helemaal de vrijheid heeft om te doen wat hij wil is het wel voor te stellen dat het later veel moeite kost dit terug te draaien. Het is beter als er voor een kind een zekere mate van vanzelfsprekendheid is om aan tafel te blijven zitten en er een duidelijk begin en eind aan de maaltijd is. Dat er structuur is betekent niet dat het streng toegaat aan tafel. Wel dat er regels zijn waarbinnen toch veel mag.

Jonge peuters vinden het heerlijk om zelf te eten. Als dat betekent dat ze daarmee binnen krijgen wat ze moeten hebben is er geen bezwaar tegen om ze hun gang te laten gaan. Hoe ouder ze worden hoe beter het zelfstandig eten zal gaan.

Ouderfactoren:

Tot nu toe ging het over de kinderen, maar ook bij de ouders zijn oorzaken aan te wijzen waardoor het komt dat kinderen slecht gaan eten. Soms zijn ouders ergens gespannen over en uit zich dat ook bij het eten. Kinderen kunnen zoiets feilloos aanvoelen en er met verzet op reageren. Veel ouders hebben te hoge verwachtingen van het eten en zijn teleurgesteld als kinderen niet willen eten. Daarbij komt de angst van ouders dat slecht etende kinderen sneller ziek worden. Het is heel erg de vraag of dat zo is. Het omgekeerde is wel het geval. Kinderen met ziekte zijn wel slechte eters. Bedenk dat het normaal is voor een peuter om wel gemiddeld zeven periodes van verkoudheid per jaar van twee weken ziekte op te lopen.

Tussendoortjes, drankjes en regelmaat:

Uit angst dat ze te weinig eten, geven ouders aan hun kinderen veel van de bekende tussendoortjes, vruchtendrankjes, yoghurt et cetera. Het leidt ertoe dat kinderen alleen nog tussendoortjes als maaltijd nemen. Daarbij komt dat de vaste tijden om te eten zo gaan wegvallen. Het is lastig om dit patroon af te leren. Het beste is het om het gewoon een tijdje niet te kopen en daarmee terug te gaan naar de gewone maaltijden voor de peuter.

Onderzoeken

Als kinderen met eetproblemen bij de kinderarts komen, wordt gekeken of de klachten kunnen passen bij een bepaalde ziekte. Er wordt altijd gekeken hoe het gewicht en de lengtetoename verlopen. Als het gewicht en de lengte afbuigen van de normale lijn wordt er verder onderzoek ingezet. Er zijn veel ziekten die daarbij een rol kunnen spelen. De kinderarts kan beoordelen welk onderzoek zinvol is om in te zetten.

Wanneer bij het lichamelijk onderzoek niets wordt gevonden en ook aan het gewichtsbeloop niets mankeert lijken psychologische factoren het meest waarschijnlijk te zijn.

Het kan voor ouders al heel geruststellend werken als ze weten dat hun kind niets tekort komt omdat er een prima groeilijn is te zien.

We kunnen ook vragen aan de diëtist om de dagelijkse hoeveelheid voedsel te beoordelen. Meestal blijken kinderen geen tekorten op te lopen terwijl ze toch volgens de ouders maar muizenbeetjes eten.

Behandeling

Wanneer er een lichamelijke oorzaak wordt gevonden is het duidelijk dat hierop de behandeling is gericht. Vaak zal er echter geen verklaring zijn voor het slechte eetgedrag. In dat geval worden de punten zoals hierboven bij “oorzaken” staan langsgelopen.

Soms wordt ook al meteen de diëtist ingeschakeld om het voedingspatroon te bekijken. Het kan dan blijken dat kinderen veel tussendoortjes te eten krijgen of ook tussendoor te drinken krijgen waardoor de eetlust helemaal weg is als ze aan tafel moeten.

Als er een tweestrijd gaande is tussen kind en ouders, waarbij het eten de inzet is, kan een kinderpsycholoog worden gevraagd de ouders advies te geven hoe ze met hun koppige peuter kunnen omgaan.

Het valt mij altijd op hoe dan met eenvoudige adviezen het gedrag als een blad aan de boom kan omslaan. Zie ook het stuk eetproblemen bij peuters, met practische tips.

Veelgestelde vragen

Krijgen kinderen met een eetprobleem in hun peutertijd later ook andere eetstoornissen?

Antwoord: Nee dit zijn vaak faseproblemen die zich korte tijd voordoen maar als het kind weer in een andere levensfase komt ook zomaar kunnen verdwijnen.

Hoe kan ik weten of mijn kind genoeg heeft gehad?

Antwoord: Een kind dat zich normaal gedraagt, niet moe of lusteloos is en goed groeit zal waarschijnlijk wel genoeg binnen krijgen. Het hoeft ook niet alle dagen precies hetzelfde te nemen. De ene keer vindt het iets lekkerder dan de andere keer. Peuters zijn vaak nogal kieskeurig met wat ze lekker vinden. Dat is ook een kwestie van volhouden bij de ouders. Maak er echter noooit een punt van als een jong kind in het begin bepaald eten niet lekker vindt.

Meer weten

De behoefte van een peuter wisselt sterk tussen kinderen onderling, maar ook per kind kan de behoefte van dag tot dag wisselen. Het hangt er ook mee samen hoeveel enrgie een kind op een dag verbruikt.

Het is niet erg als er een paar dagen slecht wordt gegeten. Op een ander moment halen ze dat wel weer in. Bij verkoudheden of andere luchtweginfecties eten kinderen ook vaak slecht. Bij chronische infecties van bijvoorbeeld het KNO gebied kan het in enkele gevallen daarom wel vooorkomen dat het gewicht pas op de plaats maakt. Ouders vragen altijd of kinderen ziek worden door slecht eten. Vermoedelijk heeft wat minder eten niet zo heel veel effect op het ontstaan van infecties.

Geheel anders is het in landen buiten Europa waar kinderen echte ondervoeding hebben. Deze kinderen lopen dan wel veel gemakkelijker allerlei infecties op, die onder die omstandigheden tevens veel heftiger verlopen.

Samenvattende tips als uw kind slecht eet.

  1. Bespreek als u zich echte zorgen maakt dit eens met uw consultatiebureau-arts, huisarts of kinderarts.
  2. Bij een goede groei, goed algemeen welbevinden en geen lichamelijke ziektes is het niet waarschijnlijk dat medische redenen een rol spelen.
  3. Houdt u aan vaste tijden voor de hoofdmaaltijden en de tussendoortjes. Laat uw kind zoveel eten als het wil. Als het naar uw idee niet genoeg heeft gegeten, “beloon”dit gedrag dan niet met nog een lekker toetje te geven omdat u bang bent dat er niet genoeg vitamines of zoites zijn binnen gekomen.
  4. Maak de tussendoortjes voor jonge kinderen niet tot halve maaltijden, want dan zullen ze bij de hoofdmaaltijd vast slecht eten.
  5. Houd de sfeer aan tafel gezellig en dwing niet. Het is altijd 1-0 voor uw kind en je hebt er alleen maar een vervelende stemming mee gekregen. Voor tieners en peuters is er niet veel verschil. Beiden eten vaak slecht en laten zich niet gemakkelijk sturen.
  6. Geef jonge kinderen geen te grote hoeveelheden, maar maak kleine porties, waarvan de kans dat ze die opeten groter is.
  7. Varieer geregeld tussen verschillende smaken en voedingsmiddelen. Het komt veel voor dat jonge kinderen iets niet meteen lusten. Maak daar dan geen punt van maar bied het de volgende keer gewoon weer aan, eventueel in een andere vorm.
  8. Als jonge kinderen moe zijn eten ze vaak slechter. Misschien is het, als het in het dagprogramma past, daarom een idee de maaltijd wat te vervroegen.
  9. Laat bij het eten niet teveel drinken, want dat neemt een deel van de eetlust weg. Vooral melkproducten hebben die eigenschap.
  10. Geef zelf het voorbeeld door een positieve instelling over het eten uit te stralen. Sommmige ouders vinden bepaalde dingen ook niet lekker. Als daar erg de nadruk op wordt gelegd zal uw kind vast en zeker zoiets overnemen.
  11. Als kinderen zelf betrokken worden bij het eten kan dat een positieve stimulans geven. U kunt samen iets gaan inkopen of alvast wat laten schoonmaken en dan samen klaar maken. In ieder geval iets om een keer te proberen.