Advertentie

Meningokokken bloedvergiftiging (sepsis)

petechien

Ziektebeeld

Een bloedvergifiging of sepsis door menigokokokken betreft een zéér ernstig ziektebeeld, dat in enkele uren dodelijk kan verlopen.

Kinderen die het betreft zijn soms nog in de ochtend naar school geweest en kunnen in de middag al doodziek zijn.

Het beloop wordt gekenmerkt door een begin met wat vage klachten van zich niet lekker voelen, zoals bij een plots opkomende griep. Daarna komen er binnen enkele uren klachten van hoodpijn, misselijkheid en gaat men zich steeds slechter voelen. Kort hierop verschijnen meestal het eerst op de onderbenen, of op plaatsen waar veel druk is, zoals waar sokken knellen kleine paars-rode vlekjes, die splinterbloedinkjes of petechieën worden genoemd. De plaatsen bloeden niet, dat kan een verwarrende term zijn, want het rode plekje of vlekje is gewoon in de huid gelegen. De vlekjes breiden zich uit en verschijnen ook op de romp en soms in het oogwit. Naarmate de ziekte langer duurt kunnen de vlekken groter worden en het aspect krijgen van grote onderhuidse bloeduitstortingen.

Het kenmerk ervan is dat ze onder druk met bijvoorbeeld een glas niet verdwijnen, maar gewoon blijven zitten. (Alle vlekjes van virussen verdwijnen wel onder de druk van een glas).

Als zich bij een ziek kind deze huidbloedinkjes voordoen moet hij of zij zo snel mogelijk naar een spoedeisende hulp afdeling van een ziekenhuis met opvang mogelijkheid voor zieke kinderen worden gebracht.

Bij een verdergaande infectie raakt het kind in shock. De huidskleur is geheel bleek geworden en het bewustzijn daalt. Door verdere verslechtering is een fataal beloop in deze fase mogelijk bij ongeveer 20-50% van de kinderen. Dit ondanks alle mogelijke intensieve therapie.

Opvallende kenmerken van hersenvliesontsteking blijven vaak bij een meningokokken bloedvergiftiging of sepsis uit. Als het ware is de infectie in het bloed zich sneller aan het uitbreiden dan naar de hersenvliezen. Daarom kan het goed zijn dat er bij een ruggenprik geen tekenen van hersenvliesontsteking zijn en de bacterie niet in het hersenvocht is terug te vinden.

Oorzaken

De menigokokken bacterie is bij veel gezonde personen in de neus-keelholte terug te vinden. Ze zitten daar maar wat en doen geen kwaad. Onder sommige omstandigheden dringen ze de bloedbaan binnen en veroorzaken daar de bloedvergiftiging, of ze dringen de bloedbaan binnen en nestelen zich in de hersenvliezen. Een tamelijk groot percentage gezonde kinderen heeft de bacterie bij zich. Percentages lopen uiteen van 5-25%.

Veel is nog onbekend waarom de bacterie ineens de mogelijkheid krijgt om vanuit het keel-neus gebied in de bloedbaan te komen.

Onderzoeken

Bij het vermoeden op een bloedvergiftiging door meningokokken wordt direct behandeld, zonder onderzoeken af te wachten. De toestand van het kind is hiervoor te kritiek. Wel worden bloedonderzoeken ingezet bij inbreng van infusen.

De rode vlekjes worden veroorzaakt doordat klonters van antistoffen en bacteriën zich hechten aan de vaatwand. Vaak kan er dan ook uit dergelijke plekken de bacterie worden gekweekt. 

Behandeling

De heftigheid waarmee de ziekte optreedt is nauwelijks bij te houden en alle middelen moeten worden ingezet om de shockverschijnselen te bestrijden.

De behandeling is zeer intensief en is in eerste instantie gericht op het bestrijden van shock verschijnselen. Intussen wordt met antibiotica via een infuus de infectie behandeld.

Ook indien men bijtijds start met antibiotica, kan door de werking van de gifstoffen van de bacterie een afsluiting in de kleine bloedvaatjes ontstaan, waardoor gedeeltelijke afsterving van vingers of tenen mogelijk is.

Veelgestelde vragen

Hoe kan ik al die vlekjes van elkaar onderscheiden?

Antwoord: de vlekjes bij een kind met meningokokken bloedvergiftiging, zijn in het begin klein en al vanaf het begin niet weg te drukken. Ze verschijnen in een korte tijd achter elkaar, wat bij andere infecties nooit zo snel verloopt. Er zijn nog wel een aantal andere kenmerken, maar het niet wegdrukbaar zijn is het allerbelangrijkste hiervan.

Verder is het zo dat als een kind vrolijk is en wanneer het gewoon zit te spelen er vast en zeker geen meningokokken-bloedvergiftiging bestaat.

Meer weten

Waterhouse Fridrichson syndroomHet verloop wordt gecompliceerd door beschadiging en uitval van de bijnier. Dit leidt tot het zogenoemde Waterhouse Friderichsen syndroom.