Advertentie

Griep, (influenza)

Mensen spreken al snel over ‘griep’, maar vaak is dat een zware verkoudheid. Echte griep, influenza, wordt veroorzaakt door een serie virussen.

Ziektebeeld

Influenza of gewoon griep wordt vooral in het najaar en de winter gezien. De griep komt in epidemieën voor. Maar het komt ook wel voor dat er maar één kind op de crèche of in de klas ziek is en de anderen niets hebben.

De incubatietijd, dat is de tijd tussen het moment van besmet raken en ziek worden bedraagt vaak maar 48-72 uur. Daarna begint het met een verkoudheid, keelpijn en een droge schraperige hoest. Er is al snel een hoog oplopende koorts, met rillerigheid. Daarbij komen er ook algemene tekenen van ziekte, zoals gebrek aan eetlust, lusteloosheid, hoofdpijn, moeheid of spierpijn voor.

De koortsperiode duurt meestal drie tot vier dagen, waarna de koorts weg is maar het kind zich nog wel ziek voelt. Keelpijn en hoesten blijven nog wel ruim een week bestaan. Bij jonge kinderen wordt als complicatie bij de griep vaak middenoorontsteking gevonden.

Veel ouders zeggen dat hun kind de griep heeft gehad, maar bedoelen daarmee een verkoudheid, met keelpijn en koorts. Van griep spreek je alleen als een kind de bovengenoemde kenmerken heeft.

Oorzaken

Griep wordt veroorzaakt door influenza virussen. Er zijn veel verschillende types, die in grote lijnen zijn onderverdeeld in de types A,B en C. De types A en B zijn verantwoordelijk voor de in epidemieën verlopende griep. Type C komt zo nu en dan voor en veroorzaakt het beeld van verkoudheid en keelpijn.

De types A en B worden verder onderverdeeld in stammen, die ieder jaar de wereld over gaan. Kinderen hebben over het algemeen nog geen antistoffen weten op te bouwen voor deze verschillende stammen, zodat zij van alle types last kunnen hebben.

De bekende Mexicaanse griep was van het type Influenza A H1N1. Intussen is het virus wereldwijd niet meer in epidemievorm bekend.

Onderzoeken

Griepvirussen kunnen worden aangetoond in neusuitstrijken. Vaak zal op grond van hoe de toestand van een kind is de diagnose griep kunnen worden gesteld. Er wordt, tenzij zoals in 2009-2010 bij de Mexicaanse griep gebeurde, geen onderzoek naar de griepvirussen ingezet.

Behandeling

Er zijn griepvirus remmende medicijnen, zoals oseltamavir (Tamiflu®) en zanamivir (Relenza®) die eventueel bij bijzondere risicokinderen kunnen woren gebruikt. Ze behoren tot de groep van de neuraminidase-remmers. Zij blokkeren namelijk een enzym dat op de wand van het virus zit. In een in 2014 gepubliceerde update van de Cochrane-groep blijkt dat de effectiviteit van deze middelen beperkt is en de eerdere hooggespannen verwachtingen niet waar kunnen worden gemaakt. De Cochrane library is een instituut dat alle wereldwijd verschenen medisch wetenschappelijke artikelen analyseert en beoordeelt.

Meestal is dit niet nodig en volstaat het om te voorkomen dat er door koorts en slecht drinken uitdroging ontstaat. Paracetamol of ibuprofen mogen tegen de koorts wel worden gebruikt, maar bij kinderen mag geen acetosalicylzuur (aspirine) worden gegeven vanwege de mogelijkheid op een zeldzame complicatie.

Veelgestelde vragen

Welke kinderen krijgen een griepprik?

Antwoord: Kinderen met ernstige chronische aandoeningen komen hiervoor in aanmerking. Zo is alleen het hebben van mild of matig ernstig astma geen indicatie meer. Ook al gebruiken kinderen inhalatiemedicijnen met steroïden. Kinderen met diabetes mellitus krijgen allemaal een griepprik, omdat als zij ziek worden de instelling van hun diabetes gemakkelijk kan ontsporen. Zie ook vaccinaties

Mag mijn kind een griepprik hebben als het een aangetoonde kippeneiwitallergie heeft?

Antwoord: Nee in dat geval is een griepprik niet toegestaan. 

Wat kan er worden gedaan om griep te voorkomen?

Antwoord: De overdracht van griep- en verkoudheidsvirussen gaat vooral via aanhoesten en handcontact. Gebruik daarom bij niezen papieren wegwerpzakdoekjes, was geregeld de handen en ventileer goed in huis.

Meer weten

Ieder jaar is er een periode dat er veel gevallen van griep zijn. Er wordt daarom wel van seizoensgriep gesproken. Hiermee wordt bedoeld dat er bepaalde stammen van de griepvirussen in een veel hogere frequentie voorkomen. Via de “griepprik”wordt gevaccineerd tegen deze typen virussen. In het huidige seizoen betreft dat de typen: Influenza A H1N1 2009, Influenza A H3N2 en Influenza B.

In de periode dat Pandemrix tijdens de Mexicaanse-griepepidemie werd gebruikt werd bij Lareb achtmaal melding gemaakt van narcolepsie bij kinderen. Het vaccin wordt nu niet meer gebruikt. Narcolepsie is een toestand waarbij kinderen plotseling in slaap vallen. Het is onbekend hoe de relatie is tussen het vaccin en het optreden van narcolepsie. Lareb noemt het onwaarschijnlijk dat later bij de kinderen die destijds zijn gevaccineerd nog narcolepsie zal gaan optreden.

Het type influenzavirus wordt benoemd naar de structuur van de eiwitten H en N. Deze veranderen voortdurend waardoor er iedere keer nieuwe epidemieën kunnen ontstaan. Behalve deze veranderingen in het virus zelf kunnen er ook een soort kruisingen optreden tussen verschillende soorten virussen met het influenza virus. Deze andere virussen kunnen afkomstig zijn van virussen die vooral bij dieren voorkomen, zoals pluimvee en varkens. Zo komen er nieuwe virussen bij, die eigenschappen hebben die we nog niet goed kennen en waartegen niemand nog antistoffen heeft kunnen aanmaken.

De Mexicaanse griep was een combinatie van een Influenza virus met een varkensvirus. Eerder is er ook al de vogelgriep vanuit Azië geweest.