Advertentie

Bloedarmoede, ijzergebrek

 

IJzergebrekanemie

                           Bloedarmoede, door ijzergebrek.

Ziektebeeld

Bij een bloedarmoede of anemie zien kinderen bleek. Kinderen met anemie, kunnen een veelheid aan klachten hebben. De bekendste zijn natuurlijk moeheid en lusteloosheid, maar ook een verminderde mogelijkheid tot inspanning, hartkloppingen en duizeligheid kunnen het gevolg zijn. Daarnaast veroorzaakt het hebben van een ijzertekort een achterstand in mentale en motorische ontwikkeling, die lange tijd blijft bestaan.

Oorzaken

Het lichaam beschikt over een bepaald systeem om ijzer op te slaan. Vanuit deze opslagplaatsen wordt het gebruikt voor de aanmaak van de rode bloedkleurstof die in de rode bloedcellen zit. Deze aanmaak van rode bloedcellen gebeurt in het beenmerg.

Bij een ijzergebrek, hebben de rode bloedcellen minder rode bloedkleustof. Op het bovenstaande plaatje is te zien dat de rode bloedcellen er bleek uitzien, omdat ze minder rode bloedkleurstof bevatten.

IJzergebrek kan voorkomen door:

  • Te weinig ijzer in de voeding,
  • Te weinig opname van ijzer uit de darm, zoals bij coeliakie,
  • Verlies van bloed bij darmziekten, zoals bij colitis ulcerosa, een Meckels divertikel, of bij overmatig bloedverlies bij de menstruatie.

Onderzoeken

Bloedarmoede of anemie kan worden aangetoond met een bloedtest. Bij een ijzertekort bevatten de rode bloedcellen te weinig rode bloedkleurstof of hemoglobine (afgekort Hb) en ook zijn ze te klein.

Als er een bloedarmoede door ijzertekort is vastgesteld, zal er verder onderzocht moeten worden, waardoor dit is ontstaan.

Er worden veel kinderen van bloedarmoede verdacht die het helemaal niet hebben. Deels komt dit door onbekendheid met de andere waarden die jongere kinderen in hun bloed hebben. Zo krijgt bijvoorbeeld een volwassene een recept voor ijzertabletten voor een waarde die voor een kind van 6 maanden geheel normaal is.

Behandeling

IJzergebrek komt vaak voor door slechte voeding. IJzer zit in volkorenbrood, groene groente, peulvruchten en vlees. Het is daarom belangrijk dat goed wordt nagekeken of er thuis wel een volwaardige voeding wordt genomen.

Zuigelingen krijgen als ze geen bijvoeding krijgen in het tweede deel van hun eerste levensjaar gemakkelijk een ijzertekort. Daarom is het belangrijk dat reeds de opvolgmelk extra ijzer bevat.

Het spreekt vanzelf dat onderliggende ziekten moeten worden behandeld als ze de oorzaak vormen van de ijzergebreksanemie.

Als de bloedarmoede aanzienlijk is wordt een ijzerdrank gegeven. Bij zeer lage waardes kan eventueel een bloedtransfusie worden gegeven. Hierdoor is dan direct het bloedgehalte op peil gebracht.

Veelgestelde vragen

Hoe moet ik ijzer aan een baby geven, als het niet goed is om het met melk in te nemen?

Antwoord: Voor oudere kinderen is inderdaad het advies om bij ijzertabletten of drank geen melk te drinken. Aangezien dit voor baby’s een niet realistisch advies is krijgen zij het gewoon met melk. De reden is dat de opname vanuit de darm als het tegelijkertijd met melk wordt gegeven verminderd is.

Meer weten

Het bloedgehalte wordt uitgedrukt in het Hemoglobine gehalte oftewel het Hb. In Nederland gebruikt men als eenheid mMol/l. Te samen met het hemoglobine gehalte wordt ook meestal gekeken naar het volume van de cellen in het bloed. Dit wordt het hematocriet gehalte genoemd. Afgekort als Ht.

De waarden voor het bloedgehalte zijn voor bijvoorbeeld oudere zuigelingen en peuters veel lager dan voor volwassenen. In onderstaande tabel staan de waarden van het hemoglobinegehalte per leeftijdsgroep vermeld. (Bron van den Brande e.a. Leerboek Kindergeneeskunde)

Leeftijd Jongen (mMol/l) Meisje (mMol/l)
1 -14 dagen 8,6-11,9 8,3-12,4
15-30 dagen 6,2-15,9 6,7-9,0
31-60 dagen 5,5-7,9 5,7-7,1
61-180 dagen 6,0-7,7 6,1-7,7
0,5-2 jaar 6,3-7,7 6,3-7,9
2-6 jaar 6,3-7,9 6,3-7,9
6-12 jaar 6,6-8,3 6,8-8,3
12-18 jaar 6,8-9,0 6,7-8,3
> 18 jaar 7,4-9,5 6,6-8,4

Informatie over welke voedingsmiddelen veel ijzer leveren is te vinden bij het Voedingscentrum .

Deze pagina s in 2016 bewerkt door Herman van Tinteren, kinderarts niet praktiserend.