Advertentie

Vaccinatie geschiedenis

De moderne vaccinatie is eigenlijk begonnen bij de Engelse arts Edward Jenner (1749-1823). In zijn tijd overleed nog ruim 10% van de bevolking aan pokken. Men trachtte pokken te voorkomen, door het in de huid brengen van huidschilfers van een patiënt die een mildere vorm van pokken had doorgemaakt. Deze methode werd variolatie genoemd, naar de naam van het pokkenvirus: variola.

Bij runderen komt ook een vorm van pokken voor die op de uiers zit en die door het melken op mensen kan overgaan, maar daar weinig problemen geeft. Onder de boerenbevolking was al wel bekend dat wie Koepokken had doorgemaakt nooit de gevaarlijke vorm van pokken kreeg. Dit bracht Jenner op het idee om mensen voortaan met dit Koepokkenmateriaal te behandelen. Men wist uiteraard toen nog niet dat het om een virus ging. Deze behandeling werd vaccinatie genoemd, naar het Latijnse woord vacca dat koe betekent. Het succes van Jenner leidde ertoe dat in de negentiende eeuw ook andere ziekten voor vaccinatie in aanmerking kwamen, zoals hondsdolheid (rabiës) in 1885, tyfus in 1886, cholera in 1896 en pest in 1897.

In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw kwamen daarbij difterie, kinkhoest en tetanus.

Wereldwijd worden tegenwoordig 100 miljoen kinderen gevaccineerd. Naar schattingen van de WHO en UNICEF worden daarmee elk jaar 2,5 miljoen kinderen van de dood gered.

Het huidige zogenoemde Rijksvaccinatieprogramma (RVP), dateert uit 1957.  De zorg voor en de toediening van de vaccinaties werd overgedragen aan Provinciale entadministraties. Voor die tijd werden kinderen gevaccineerd door de Kruisverenigingen, de huisarts of de kinderartsen, die toen nog veelal praktijk aan huis hadden. In de loop van de tijd is door toevoeging van steeds meer vaccins een uitgebreide dekking tegen infectieziekten ontstaan.

Hieronder staat hoe het programma steeds verder werd veranderd en uitgebreid.             (Bron R.I.V.M.)

 1953 . Vaccinatie tegen difterie
 1954 . Combinatievaccin tegen difterie, kinkhoest en tetanus 
 1957 . Invoering Rijksvaccinatieprogramma
 1957 . Vaccinatie tegen polio
 1962 . Combinatievaccin tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio
 1965 . Combinatievaccin tegen difterie, tetanus en polio voor 4 en 9 jarigen
 1974 . Vaccinatie tegen rode hond voor 11 jarige meisjes
 1976 . Vaccinatie tegen mazelen
 1987 . Combinatievaccin bof, mazelen, rode hond (jongens en meisjes)
 1993 . Vaccinatie tegen Haemophilus influenzae type b-ziekte (Hib)
 1999 . Startleeftijd vaccineren van drie naar twee maanden
 2001 . Revaccinatie tegen kinkhoest voor 4-jarigen met acellulair vaccin
 2002 . Vaccinatie tegen meningokokken C-ziekte
 2003

. Vaccinatie tegen hepatitis B voor risicokinderen

  . Combinatievaccin tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, Hib (DKTP-Hib)
 2005 . Vervanging DKTP-Hib voor baby’s door DaKTP-Hib (met acellulair kinkhoestvaccin) 
 2006 . Vaccinatie tegen hepatitis B binnen 48 uur na geboorte voor baby’s van draagsters 
  . Combinatievaccin tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, Hib en hepatitis B voor risicokinderen            
  . Vaccinatie tegen pneumokokkenziekte
  . Combinatievaccin tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio voor 4 jarigen
 2008 . Vaccinatie tegen hepatitis B voor kinderen met syndroom van Down
 2009 . Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker voor 12-jarige meisjes